أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )

227

آثار الباقيه ( فارسى )

عمل رصد منفرد بودند و علماى فن به صحت رصد ايشان گواهى مىدهند و ديگر اينكه رصد بنى موسى به ارصاد قديمه بسيار دور است و بما نزديك و ما مطابق گفته‌ى ايشان يافتيم كه وقت اجتماع نيرين 12 سال پس از اسكندر بوده و اين عمل در مدينة السلام بغداد بوده پس از آنكه 2 ساعت و 20 دقيقه و 50 ثانيه و چهارده ثالثه و 39 رابعه از آغاز نصف النهار روز سه‌شنبه گذشت انجام يافت و چون مدار نصف النهار بيت المقدس از مدار نصف النهار بغداد 14 متأخر است ما هم حصه‌ى آن را كه 56 دقيقه باشد از دقايق ساعات از وقت اين اجتماع كم كرديم پس براى بيت المقدس 20 ساعت و 23 دقيقه و 50 ثانيه و 14 ثالثه و 29 رابعه باقى ماند كه مقدار از بعد نصف النهار آنجا مىگذرد و شخصى كه بخواهد به اين رصد عمل كند بايد كه از سالهاى ناقص اسكندر پيوسته 12 سال كم كند و باقيمانده اين سالها را محازير عظمى و صغرى كند . حصه هريك را بگيرد و آنچه از سالها باقى ماند در جدول سال‌هاى مبسوط داخل كند و مقابل آن را بگيرد و جمع بزند و بر اصل بيفزايد و ساعات و كسور را به آنچه قابل رفع است مرفوع سازد و ايام را هفته كند و آنچه باقى ماند از نصف النهار روز يكشنبه بيت المقدس تا وقت اجتماع در اول تشرى گذشته است و جدول مبنى بر ارصاد اين است . اعداد محازير صغرى / سالهاى محازير صغرى / ايام / ساعات / دقايق / ثوانى / ثوالث / روابع اصل / يب / ب / ك / كد / ن / يد / كط ا / يط / ب / يو / كح / نز / نز / نج ب / لح / ه / ح / نز / نه / نه / مو ج / نز / ا / ا / كو / نج / نج / لط د / عو / ج / يز / نه / نا / نا / لب ه / صه / و / ى / كط / مط / مط / كه و / قيد / ب / ب / نج / مز / مز / يح